Rẽ vào cổng chợ, cụ già đang qua vạch đi bộ: mức phạt rẽ không nhường người đi bộ, xe ngược chiều năm 2026

Cập nhật: 31/10/2026. Áp dụng Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (đã sửa đổi bởi Luật 118/2025/QH15) và Nghị định 168/2024/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP).

Sáng phiên chợ, chị Thảo ở Yên Mỹ lái ô tô chở mẹ đi chợ. Đến chỗ rẽ phải vào cổng chợ, chị bật xi nhan, giảm ga. Một cụ già đang chậm rãi qua vạch kẻ đường cho người đi bộ ngay góc rẽ, cùng lúc một chiếc xe máy từ phía đối diện rẽ trái cắt ngang. Xe sau bấm còi giục. Chị nên dừng hay "lách" qua cho kịp?

Tình huống minh họa: nhân vật và sự việc là giả định. Mọi mức phạt, điều khoản trong bài là quy định thật, có dẫn nguồn.

Trả lời nhanh: Phải dừng. Khi rẽ trái, rẽ phải hay quay đầu, người lái phải nhường người đi bộ, xe thô sơ và xe đi ngược chiều. Không nhường, ô tô bị phạt 4 – 6 triệu đồng; xe máy bị phạt 1 – 2 triệu đồng và trừ 2 điểm bằng lái. Rẽ mà không xi nhan, không quan sát, không giảm tốc độ: ô tô 800.000 – 1.000.000 đồng, xe máy 600.000 – 800.000 đồng.

Luật nói gì khi rẽ

Khoản 1 Điều 15 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 gọi chung rẽ trái, rẽ phải, quay đầu xe là chuyển hướng. Trước khi chuyển hướng, người lái phải quan sát, bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía sau, giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ, giữ tín hiệu trong suốt quá trình rẽ (khoản 2 Điều 15).

Khoản 3 Điều 15 nói rõ ai được đi trước: "Khi chuyển hướng, người lái xe ... phải nhường đường cho người đi bộ, xe thô sơ, xe đi ngược chiều và chỉ chuyển hướng khi không gây trở ngại hoặc nguy hiểm cho người, phương tiện khác."

Hai quy định đi kèm:

• Vạch kẻ đường cho người đi bộ: phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại (điểm a khoản 3 Điều 12).
• Đèn xanh vẫn phải nhường: đèn xanh là được đi, nhưng nếu người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật đang ở lòng đường thì phải giảm tốc độ hoặc dừng lại nhường họ qua (điểm a khoản 4 Điều 11).

Bảng tra nhanh: mức phạt khi rẽ

Lỗi	Ô tô (Điều 6 NĐ 168)	Xe máy (Điều 7 NĐ 168)
Rẽ không quan sát, không giảm tốc độ, không xi nhan hoặc xi nhan không liên tục, không giữ khoảng cách với xe sau	800.000 – 1.000.000 đồng (điểm c khoản 3)	600.000 – 800.000 đồng (điểm a khoản 3)
Rẽ không nhường người đi bộ, xe lăn đang qua đường ở vạch kẻ đường cho người đi bộ; không nhường xe thô sơ trên phần đường dành cho xe thô sơ	4 – 6 triệu đồng (điểm l khoản 5)	1 – 2 triệu đồng, trừ 2 điểm (điểm b khoản 5)
Rẽ không nhường xe đi ngược chiều; không nhường người đi bộ, xe thô sơ đang qua đường ở nơi không có vạch	4 – 6 triệu đồng (điểm m khoản 5)	1 – 2 triệu đồng, trừ 2 điểm (điểm c khoản 5)
Chuyển hướng sai quy định mà gây tai nạn	20 – 22 triệu đồng, trừ 10 điểm (điểm a khoản 10)	10 – 14 triệu đồng, trừ 10 điểm (điểm a khoản 10)

Lỗi không ghi trừ điểm thì không bị trừ điểm. Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực 15/8/2026) không sửa các điểm, khoản trong bảng, cũng không sửa danh sách trừ điểm của Điều 6, Điều 7.

Không chỉ ở vạch đi bộ

Nhiều người nghĩ chỉ phải nhường người đi bộ ở vạch kẻ trắng. Nghị định 168 tách hai trường hợp nhưng cùng một mức phạt:

• Ở vạch kẻ đường cho người đi bộ: nhường người đi bộ, xe lăn đang qua đường (điểm l khoản 5 Điều 6 với ô tô).
• Ở nơi không có vạch: vẫn phải nhường người đi bộ, xe thô sơ đang qua đường, và nhường xe đi ngược chiều (điểm m khoản 5 Điều 6).

Ở chỗ rẽ không kẻ vạch đi bộ, như lối vào chợ, vào trường, vào thôn, vẫn có người đi bộ, xe đạp qua lại. Rẽ ở những chỗ này mà không nhường người đi bộ, xe thô sơ đang qua đường hoặc xe đi ngược chiều, người lái ô tô vẫn bị phạt 4 – 6 triệu đồng (điểm m).

Người đi bộ cũng có nghĩa vụ. Điểm b khoản 1 Điều 30 Luật yêu cầu người đi bộ chỉ qua đường ở nơi có đèn tín hiệu, vạch kẻ đường, cầu vượt, hầm; nơi không có thì phải quan sát xe tới, chỉ qua khi bảo đảm an toàn và có tín hiệu bằng tay. Đi qua đường không đúng nơi quy định hoặc không có tín hiệu bằng tay bị phạt 150.000 – 250.000 đồng (điểm a khoản 1 Điều 10 Nghị định 168). Dù vậy, điểm m khoản 5 Điều 6 Nghị định 168 vẫn phạt người lái ô tô rẽ không nhường người đi bộ đang qua đường ở nơi không có vạch, nên đừng coi lỗi của người đi bộ là lý do để không nhường.

Điều ít người biết: ô tô không bị trừ điểm, xe máy thì có

Cùng là lỗi rẽ không nhường người đi bộ, xe ngược chiều, nhưng:

• Xe máy bị trừ 2 điểm, vì điểm a khoản 13 Điều 7 Nghị định 168 đưa toàn bộ khoản 5 vào danh sách trừ 2 điểm.
• Ô tô không bị trừ điểm, vì điểm a khoản 16 Điều 6 liệt kê các điểm của khoản 5 bị trừ 2 điểm nhưng không có điểm l, điểm m.

Dù không bị trừ điểm, mức tiền của ô tô vẫn cao hơn xe máy. Nếu rẽ sai quy định mà gây tai nạn, cả hai đều bị trừ 10 điểm. Cách tính và phục hồi điểm xem ở bài Bằng lái 12 điểm.

Một kết thúc khác ở cổng chợ

Quay lại góc rẽ ấy. Chị Thảo dừng hẳn trước vạch, chờ cụ già qua hết, để chiếc xe máy rẽ trái đi xong rồi mới rẽ. Xe sau bấm còi thêm vài tiếng, nhưng không ai bị va quệt, và chị không mất 4 – 6 triệu đồng. Việc cần làm khi rẽ:

• Xi nhan sớm, giảm tốc độ, nhìn gương và điểm mù trước khi đánh lái; giữ xi nhan đến khi rẽ xong.
• Nhìn góc rẽ trước, không chỉ nhìn xe: vạch đi bộ, người dắt xe đạp, trẻ em ở cổng trường, cổng chợ.
• Rẽ trái gặp xe ngược chiều đi thẳng hoặc rẽ phải: chờ họ qua rồi mới cắt ngang.
• Đèn xanh vẫn phải nhường người đi bộ, xe lăn đang ở lòng đường; được phép rẽ cũng không có nghĩa là được đi trước người đi bộ.
• Xe sau giục không phải lý do để lách. Mức phạt và trách nhiệm thuộc về người đang cầm lái.

Ông bà, cha mẹ có việc lên phố hay đi chợ xa mà ngại tự lái giữa chỗ đông người, có thể đặt Taxi Yên Mỹ: giá chốt trước khi đi, không ghép khách. Xem thêm các lỗi về làn đường ở bài đi sai làn, lấn làn, đè vạch và nhường đường ở bài đi vòng xuyến, bùng binh.

---

Bài viết tổng hợp để tham khảo, theo văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm cập nhật. Khi cần dùng cho việc pháp lý, hãy đối chiếu văn bản gốc.

Nguồn tham khảo:

• Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, bản hợp nhất có nội dung sửa đổi theo Luật 118/2025/QH15 (PDF, datafiles.chinhphu.vn)
• VOV (12/3/2025): Vượt đèn đỏ có thể bị xử phạt từ 18 – 20 triệu đồng
• Cổng TTĐT tỉnh Hà Tĩnh (15/1/2025): Người đi bộ không ra tín hiệu bằng tay khi sang đường cũng có thể bị phạt
• LuatVietnam: Nghị định 168 đối với xe máy, các mức phạt
• LuatVietnam: Tổng hợp các lỗi trừ điểm giấy phép lái xe ô tô