Mượn làn vài trăm mét giờ đi làm: mức phạt đi sai làn, lấn làn, đè vạch năm 2026 với ô tô và xe máy
Cập nhật: 27/10/2026. Áp dụng Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (đã sửa đổi bởi Luật 118/2025/QH15) và Nghị định 168/2024/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP).
Sáu giờ rưỡi sáng, anh Khánh lái ô tô từ Yên Mỹ theo QL39 ra QL5 lên Hà Nội. Đến đoạn có vạch và biển chia làn, làn ô tô nhích từng chút, làn xe máy sát lề phải lại thưa. Anh bật xi nhan, định "mượn" làn vài trăm mét. Cậu em họ đi xe máy vào ca ở khu công nghiệp thì tạt sang làn ô tô cho nhanh. Ai sai, sai bao nhiêu?
Tình huống minh họa: nhân vật và sự việc là giả định. Mọi mức phạt, điều khoản trong bài là quy định thật, có dẫn nguồn.
Trả lời nhanh: Cả hai đều sai. Ô tô đi không đúng làn đường quy định bị phạt 4 – 6 triệu đồng, trừ 2 điểm bằng lái; xe máy bị phạt 600.000 – 800.000 đồng, không trừ điểm. Chỉ đè vạch mà chưa sang làn thì nhẹ hơn: ô tô 400.000 – 600.000 đồng, xe máy 200.000 – 400.000 đồng.
Luật nói gì về làn đường
- Đi đúng làn: phải đi bên phải theo chiều đi, đúng làn đường, phần đường quy định (khoản 1 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024). Xe chạy chậm hơn đi về bên phải (khoản 1 Điều 13).
- Chuyển làn: trên đường nhiều làn cùng chiều có vạch phân làn, phải đi trong một làn, chỉ chuyển làn ở nơi cho phép, mỗi lần sang một làn liền kề (khoản 2 Điều 13).
- Làn dành riêng: làn dành cho loại xe nào thì xe khác không được đi vào (khoản 4 Điều 13).
- Vạch kẻ đường là vạch chỉ sự phân chia làn đường, vị trí hoặc hướng đi, vị trí dừng lại (khoản 6 Điều 11). Theo cách báo VOV (16/8/2026) và Pháp Luật TP.HCM giải thích quy chuẩn báo hiệu đường bộ: gặp vạch nét liền, xe không được lấn làn, không được đè lên vạch; giữa các làn cùng chiều, vạch nét đứt là nơi được chuyển làn.
Ba lỗi hay bị lẫn: đè vạch, chuyển làn sai, đi sai làn
- Đè vạch: bánh xe đè lên vạch liền nhưng chưa sang làn khác. Đây là lỗi không chấp hành chỉ dẫn của vạch kẻ đường, mức nhẹ nhất.
- Chuyển làn sai: chuyển làn ở nơi không cho phép, không xi nhan, sang quá một làn, và từ 15/8/2026 thêm cả chuyển làn thiếu khoảng cách an toàn.
- Đi sai làn, sai phần đường: đi hẳn trong làn không dành cho xe mình, lấn sang làn ngược chiều, đi qua dải phân cách cố định.
Anh Khánh và cậu em đều mắc lỗi thứ ba, không phải lỗi đè vạch.
Bảng tra nhanh: ô tô và xe máy
| Lỗi | Ô tô (Điều 6 NĐ 168) | Xe máy (Điều 7 NĐ 168) |
|---|---|---|
| Đè vạch, không theo chỉ dẫn vạch kẻ đường | 400.000 – 600.000 đồng (điểm a khoản 1) | 200.000 – 400.000 đồng (điểm a khoản 1) |
| Chuyển làn sai nơi, không xi nhan, quá một làn, thiếu khoảng cách an toàn | 600.000 – 800.000 đồng (điểm a khoản 2) | 200.000 – 400.000 đồng (điểm e khoản 1) |
| Chạy chậm mà không đi về bên phải | 800.000 – 1.000.000 đồng (điểm p khoản 3) | 400.000 – 600.000 đồng, nếu gây cản trở giao thông (điểm c khoản 2) |
| Đi sai làn, sai phần đường, lấn làn ngược chiều, qua dải phân cách cố định | 4 – 6 triệu đồng, trừ 2 điểm (điểm b khoản 5) | 600.000 – 800.000 đồng (điểm d khoản 3) |
| Đi sai làn, chuyển làn sai mà gây tai nạn | 20 – 22 triệu đồng, trừ 10 điểm (điểm a khoản 10) | 10 – 14 triệu đồng, trừ 10 điểm (điểm a khoản 10) |
Lỗi không ghi trừ điểm thì không bị trừ điểm. Lỗi chuyển làn (điểm a khoản 2, điểm g khoản 5 Điều 6; điểm e khoản 1 Điều 7) được Nghị định 238/2026/NĐ-CP bổ sung hành vi chuyển làn không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau, hai bên; mức phạt giữ nguyên.
Trên cao tốc: làn khẩn cấp không phải làn để vượt
Điểm c khoản 1 Điều 25 Luật cấm cho xe chạy ở làn dừng xe khẩn cấp và phần lề đường của cao tốc. Lỗi này được tách riêng:
- Chạy ở làn dừng khẩn cấp, phần lề cao tốc: ô tô 4 – 6 triệu đồng, trừ 2 điểm (điểm d khoản 5 Điều 6).
- Chuyển làn sai trên cao tốc: 4 – 6 triệu đồng, trừ 2 điểm (điểm g khoản 5 Điều 6).
- Dừng, đỗ trên cao tốc không đúng nơi quy định: 12 – 14 triệu đồng, trừ 6 điểm (điểm c khoản 7 Điều 6). Luật chỉ cho dừng ở làn dừng khẩn cấp khi gặp sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng khác, và phải bật đèn khẩn cấp (khoản 2 Điều 25).
- Xe máy đi vào cao tốc: 4 – 6 triệu đồng, trừ 6 điểm (điểm b khoản 7 Điều 7).
Xem thêm bài Lái xe trên cao tốc: tốc độ, khoảng cách an toàn và những lỗi bị phạt.
Điều ít người biết
- Cùng lỗi đi sai làn, ô tô bị trừ 2 điểm, xe máy thì không. Khoản 13 Điều 7 Nghị định 168 không đưa điểm d khoản 3 vào danh sách trừ điểm.
- Có xi nhan, đúng chỗ vẫn có thể bị phạt: từ 15/8/2026, chuyển làn mà không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau, hai bên (như tạt sát đầu xe khác) cũng là lỗi chuyển làn sai.
Một kết thúc khác cho buổi sáng
Quay lại đoạn đường ấy. Anh Khánh giữ làn, nhích theo dòng; chỉ chuyển làn ở đoạn vạch đứt, xi nhan sớm, nhìn gương. Cậu em đi đúng làn xe máy đến cổng khu công nghiệp, muộn hơn vài phút nhưng không mất tiền. Việc cần làm:
- Nhìn biển, vạch từ xa trước đoạn chia làn; xe nào đi làn nấy.
- Chỉ chuyển làn qua vạch đứt, xi nhan trước, mỗi lần một làn, giữ khoảng cách với xe xung quanh.
- Lỡ vào nhầm làn rẽ: đi tiếp đến chỗ được chuyển hướng, không cắt ngang vạch liền.
- Trên cao tốc: không chạy làn khẩn cấp; chỉ dừng ở làn khẩn cấp khi xe gặp sự cố, nhớ bật đèn khẩn cấp.
Hôm nào phải lên Hà Nội giờ cao điểm mà ngại chen làn, có thể đặt xe Taxi Yên Mỹ, giá chốt trước khi đi.
Bài viết tổng hợp để tham khảo, theo văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm cập nhật. Khi cần dùng cho việc pháp lý, hãy đối chiếu văn bản gốc.
Nguồn tham khảo:
- Cổng TTĐT Chính phủ: Nghị định 168/2024/NĐ-CP (văn bản gốc)
- Cổng TTĐT Chính phủ: Nghị định 238/2026/NĐ-CP (văn bản gốc)
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, bản hợp nhất có nội dung sửa đổi theo Luật 118/2025/QH15 (PDF, datafiles.chinhphu.vn)
- Thư viện pháp luật: Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15
- VOV (16/8/2026): Ô tô đè vạch vàng liền nét, chưa lấn làn: có bị phạt?
- Đại biểu Nhân dân (26/2/2025): Lỗi lấn làn có bị trừ điểm không?
- Pháp Luật TP.HCM: Giải mã các vạch kẻ đường hay nhầm lẫn
