Giữ làn trái "cho thoáng" trên cao tốc: chạy chậm, không nhường xe xin vượt bị phạt bao nhiêu năm 2026?
Cập nhật: 31/10/2026. Áp dụng Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 36/2024/QH15 (đã sửa bởi Luật 118/2025/QH15) và Nghị định 168/2024/NĐ-CP (đã sửa bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP).
Anh Long ở Yên Mỹ lên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng ở nút giao Quốc lộ 39 để xuống Hải Phòng. Anh vào làn sát dải phân cách vì "làn trái thoáng", giữ đều 80 km/h. Xe phía sau nháy đèn liên tục. Anh nghĩ: mình đâu chạy quá tốc độ, sao phải nhường?
Tình huống minh họa: nhân vật và sự việc là giả định. Mọi mức phạt, điều khoản trong bài là quy định thật, có dẫn nguồn.
Trả lời nhanh: Ô tô chạy chậm hơn các xe cùng chiều mà không về làn bên phải bị phạt 800.000 – 1.000.000 đồng, không trừ điểm; chạy dưới tốc độ tối thiểu cũng chịu mức này. Không nhường đường cho xe xin vượt khi có đủ điều kiện an toàn bị phạt 2 – 3 triệu đồng, trừ 2 điểm giấy phép lái xe. Nghị định 238/2026 không sửa các điểm này.
Làn trái không phải "làn của mình"
Khoản 1 Điều 13 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ: phương tiện di chuyển với tốc độ thấp hơn phải đi về bên phải theo chiều đi của mình.
Câu hỏi đúng là "mình có chậm hơn dòng xe không". Điểm p khoản 3 Điều 6 Nghị định 168/2024 phạt 800.000 – 1.000.000 đồng hành vi chạy chậm hơn xe cùng chiều mà không về làn bên phải, trừ khi các xe kia chạy quá tốc độ quy định.
Điều ít người biết: đường nhiều làn, luật không gọi là "vượt xe"
Khoản 1 Điều 14 của Luật định nghĩa vượt xe là tình huống trên đường mỗi chiều chỉ có một làn cho xe cơ giới. Trên đường từ hai làn cùng chiều trở lên có vạch kẻ, xe sau lên trước xe trước thì áp dụng quy tắc sử dụng làn đường ở Điều 13.
Khi có xe xin vượt, khoản 4 Điều 14 yêu cầu xe trước quan sát; đủ an toàn thì giảm tốc, xi nhan phải, đi sát bên phải, không cản trở; chưa an toàn thì xi nhan trái báo chưa được vượt. "Không nhường đường cho xe xin vượt khi có đủ điều kiện an toàn" bị phạt 2 – 3 triệu đồng (điểm d khoản 4 Điều 6), trừ 2 điểm (điểm a khoản 16 Điều 6).
Nghị định không ghi điểm p hay điểm d chỉ dùng cho loại đường nào. Người viết chưa thấy hướng dẫn chính thức nào phân chia theo số làn; áp điểm nào là do lực lượng xử lý căn cứ vào từng vụ.
Cách vượt trên đường hai làn xem bài vượt xe an toàn trên quốc lộ hai làn.
Đi chậm quá cũng là lỗi
Theo khoản 3 Điều 9 Thông tư 38/2024/TT-BGTVT, tốc độ tối thiểu trên cao tốc là 60 km/h (trừ cao tốc thiết kế 60 km/h). Ô tô chạy dưới tốc độ tối thiểu bị phạt 800.000 – 1.000.000 đồng (điểm o khoản 3 Điều 6), không trừ điểm.
Ngày 20/9/2026, trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai, một xe khách chạy khoảng 60 – 63 km/h hơn 3 km, vẫn ở làn sát dải phân cách dù nhiều đoạn có điều kiện chuyển sang làn bên phải. Đội Cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 1 (Phòng 6, Cục Cảnh sát giao thông) phát hiện; tài xế bị phạt 900.000 đồng, tạm giữ giấy phép lái xe trên môi trường điện tử (theo Báo Lào Cai; báo không nêu điều khoản áp dụng). Lỗi chuyển làn trên cao tốc xem bài đi sai làn, lấn làn, đè vạch.
Sắp có "làn vượt" trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng
Cục Cảnh sát giao thông dự kiến thí điểm làn vượt trong quý IV/2026 trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng và Pháp Vân – Cao Bồ, sẽ tiếp tục phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam hoàn thiện biển báo, vạch sơn (Tiền Phong, 2/10/2026; Đại biểu Nhân dân, 1/10/2026). Theo phương án, làn sát dải phân cách chỉ dùng để vượt khi đủ điều kiện, vượt xong trở về làn phải; Cục nói không phải mọi trường hợp đi ở làn này đều mặc nhiên là vi phạm. Đến 31/10/2026, người viết chưa thấy thông báo ngày bắt đầu thí điểm.
Bảng tra nhanh
| Hành vi | Mức phạt | Trừ điểm | Căn cứ NĐ 168/2024 |
|---|---|---|---|
| Ô tô chạy chậm hơn xe cùng chiều, không về làn phải | 800.000 – 1.000.000 đồng | Không | Điểm p khoản 3 Điều 6 |
| Ô tô chạy dưới tốc độ tối thiểu | 800.000 – 1.000.000 đồng | Không | Điểm o khoản 3 Điều 6 |
| Ô tô không nhường xe xin vượt khi đủ điều kiện an toàn | 2 – 3 triệu đồng | 2 điểm | Điểm d khoản 4 Điều 6 |
| Ô tô vi phạm ba lỗi trên gây tai nạn | 20 – 22 triệu đồng | 10 điểm | Điểm b khoản 10 Điều 6 |
| Xe máy chạy tốc độ thấp không đi bên phải, gây cản trở | 400.000 – 600.000 đồng | Không | Điểm c khoản 2 Điều 7 |
Xe máy không được vào cao tốc (khoản 3 Điều 25 Luật). Nghị định 238/2026 (hiệu lực 15/8/2026) không sửa các điểm trong bảng.
Quay lại lúc xe sau nháy đèn
Nếu làm lại, anh Long chỉ cần nhìn gương: xe sau nhanh hơn thì xi nhan phải, sang làn phải khi đủ khoảng cách. Cần lên trước xe tải thì chuyển sang làn trái đúng quy định, xong trở về làn phải. Trên cao tốc giữ tối thiểu 60 km/h hoặc theo biển của tuyến; ôn thêm tốc độ, khoảng cách trên cao tốc.
Không muốn tự lái đường dài, có thể gọi Taxi Yên Mỹ đi Hải Phòng, giá theo km, chốt giá trước khi đi.
Bài viết tổng hợp để tham khảo, theo văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm cập nhật. Khi cần dùng cho việc pháp lý, hãy đối chiếu văn bản gốc.
Nguồn tham khảo:
- Cổng TTĐT Chính phủ: Văn bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (PDF)
- Xây dựng chính sách: Toàn văn Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ
- Cổng TTĐT Chính phủ: Nghị định 168/2024/NĐ-CP
- Cổng TTĐT Chính phủ: Nghị định 238/2026/NĐ-CP
- Luật Việt Nam: Thông tư 38/2024/TT-BGTVT (Điều 9)
- Báo Lào Cai: Ô tô không nhường đường cho xe xin vượt bị phạt bao nhiêu? (15/10/2026)
- Báo Lào Cai: Mức phạt đi chậm trên cao tốc (9/2/2025)
- Báo Lào Cai: Xe khách chạy chậm ở làn trái cao tốc Nội Bài – Lào Cai bị xử phạt (20/9/2026)
- Tiền Phong: Thông tin mới về thí điểm làn vượt xe (2/10/2026)
- Đại biểu Nhân dân: Thí điểm làn trái ngoài cùng chỉ để vượt từ quý IV/2026 (1/10/2026)
