Mượn xe của chồng, chưa chỉnh ghế đã nổ máy: chỉnh ghế, tựa đầu, vô lăng, gương, dây an toàn trước khi lái
Cập nhật: 31/10/2026. Các số đo trong bài là khuyến cáo của cơ quan an toàn giao thông, sách hướng dẫn hãng xe và báo chí; vị trí chỉnh chính xác theo sách hướng dẫn của xe bạn.
Sáng chủ nhật, chị Hạnh ở Yên Mỹ mượn xe của chồng đưa con đi học thêm ở Phố Nối. Anh cao hơn chị một cái đầu, ghế lùi tít về sau. Chị với chân đạp phanh, kéo dây an toàn cho nhanh rồi đi, tính ra đến đường lớn sẽ chỉnh ghế sau.
Tình huống minh họa: nhân vật và sự việc là giả định. Các khuyến cáo trong bài có dẫn nguồn.
Trả lời nhanh: Chỉnh mọi thứ trước khi xe lăn bánh, theo thứ tự: ghế (đạp hết hành trình phanh mà chân vẫn hơi chùng), lưng ghế dựng thẳng, vô lăng (ngực cách tâm vô lăng ít nhất 25 cm, theo khuyến cáo NHTSA dẫn trong sách hướng dẫn Hyundai), tựa đầu (tâm tựa đầu khoảng ngang tai, sát đầu), gương, rồi dây an toàn (đai dưới qua hông, đai chéo qua giữa ngực). Theo NHTSA, thắt dây an toàn giảm 45% nguy cơ tử vong cho người ngồi ghế trước ô tô con.
Bước 1: Ghế lái và lưng ghế
Lỗi đầu tiên của chị Hạnh là để ghế quá xa. Phải rướn chân thì không đạp hết phanh khi cần dừng gấp.
- Khoảng cách tới bàn đạp: chỉnh sao cho chân đạp hết hành trình ga và phanh mà không phải rướn người. Báo Thanh Niên (2017) gợi ý đầu gối gập khoảng 120 độ; VnExpress (2015, bài chia sẻ của độc giả) thêm ý đầu gối không chạm táp-lô.
- Lưng ghế: sách hướng dẫn Hyundai ghi "luôn để lưng ghế thẳng"; sách Kia cảnh báo ngả lưng ghế trước khi xe đang chạy có thể dẫn tới chấn thương nghiêm trọng hoặc tử vong khi có va chạm. Cách thử theo Thanh Niên: nắm đỉnh vô lăng, cánh tay song song mặt sàn là lưng ghế vừa.
- Khóa ghế: sách Kia nhắc chỉnh ghế trước khi lái và kiểm tra ghế đã khóa chắc; ghế còn xê dịch là chưa khóa.
Bước 2: Vô lăng và túi khí
Túi khí bung ra rất nhanh. Ngồi quá gần, túi khí có thể gây thương tích thay vì đỡ người lái.
- Sách hướng dẫn Hyundai dẫn khuyến cáo của NHTSA (Cục An toàn giao thông đường cao tốc Mỹ): để khoảng cách ít nhất 25 cm (10 inch) từ tâm vô lăng tới ngực; lùi ghế xa nhất có thể mà vẫn điều khiển xe tốt.
- Thanh Niên gợi ý ngực cách vô lăng khoảng 25 – 30 cm, hai tay cầm ở vị trí 3 giờ và 9 giờ, khuỷu tay hơi chùng.
Bước 3: Tựa đầu, thứ hay bị bỏ quên nhất
Tựa đầu không phải gối cho thoải mái. Khi bị đâm từ phía sau, nó giữ cho đầu không bật ngửa ra sau.
- Chiều cao: sách hướng dẫn Kia khuyên chỉnh để tâm tựa đầu cao ngang tai; sách Mazda ghi tâm tựa đầu ngang mép trên của tai. Nói gọn: kéo lên tới khoảng ngang tai, đừng để tụt ở gáy.
- Khoảng cách: sách Kia khuyên để tựa đầu càng sát đầu càng tốt.
- Mazda cảnh báo lái xe với tựa đầu chỉnh quá thấp hoặc đã tháo ra là nguy hiểm. Kia dặn không chỉnh tựa đầu ghế lái khi xe đang chạy.
Người hay lùi tựa đầu xuống thấp nhất vì "vướng tóc" chính là người mất lớp bảo vệ này.
Bước 4: Gương chiếu hậu
Chỉnh gương sau khi đã chốt tư thế ngồi, vì ghế thay đổi là góc nhìn thay đổi. Cách chỉnh dưới đây lấy từ VnExpress và AARP (tổ chức của người cao tuổi Mỹ, trang an toàn lái xe); phần của AARP là khuyến cáo từ nguồn Mỹ, không phải quy định ở Việt Nam.
| Gương | Cách chỉnh (theo nguồn) |
|---|---|
| Gương trong xe | Ngồi thẳng, đầu tựa vào ghế, nhìn thấy toàn cảnh qua kính hậu (VnExpress); căn giữa kính hậu, không nhìn vào hàng ghế sau hay trần xe (AARP) |
| Gương bên lái | Áp đầu vào kính cửa bên lái, xoay gương ra ngoài đến khi thấy làn bên cạnh và chỉ một phần nhỏ đuôi xe mình (hướng dẫn viên lái xe trả lời AARP) |
| Gương bên phụ | Nghiêng người sang phải tới khoảng giữa xe, chỉnh gương phải đến khi thấy một phần thân xe mình (AARP) |
Theo một chuyên gia đào tạo lái xe của Hiệp hội ô tô Mỹ (AAA) trả lời AARP, cách này là nghiêng gương bên ra ngoài khoảng 15 độ để giảm vùng mù. Dù gương chỉnh tốt, vẫn quay đầu kiểm tra điểm mù trước khi chuyển làn.
Bước 5: Dây an toàn, thắt cũng phải đúng chỗ
Theo NHTSA:
- Đai dưới nằm ngang hông, không vắt qua bụng.
- Đai chéo đi qua giữa ngực, tránh xa cổ.
- Không bao giờ luồn đai chéo ra sau lưng hoặc kẹp dưới nách.
Sách Hyundai dặn thêm: đai dưới ôm sát, thấp qua hông; không kéo đai chéo ra xa người. Khoản 2 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 bắt buộc người lái xe và người được chở trên ô tô thắt dây đai an toàn tại những chỗ có trang bị dây đai; mức phạt xem bài không thắt dây an toàn trên ô tô.
Bảng tra nhanh trước khi nổ máy
| Hạng mục | Khuyến cáo | Nguồn |
|---|---|---|
| Ghế | Đạp hết phanh, ga không rướn; gối gập khoảng 120 độ | Thanh Niên, VnExpress |
| Lưng ghế | Dựng thẳng, không ngả khi xe chạy | Hyundai, Kia |
| Vô lăng | Ngực cách tâm vô lăng ít nhất 25 cm; tay 9 giờ – 3 giờ | NHTSA (qua sách Hyundai), Thanh Niên |
| Tựa đầu | Tâm khoảng ngang tai, sát đầu; không chỉnh khi đang chạy | Kia, Mazda |
| Gương | Chỉnh sau khi chốt ghế; gương bên thấy một phần nhỏ thân xe | AARP, VnExpress |
| Dây an toàn | Đai dưới qua hông, đai chéo giữa ngực, không luồn sau lưng | NHTSA |
Điều ít người biết: chỉnh xong rồi mới chạy, không chỉnh dọc đường
Chị Hạnh định "ra đường lớn chỉnh sau". Sách hướng dẫn Kia ghi rõ chỉnh ghế trước khi lái và không chỉnh tựa đầu ghế lái khi xe đang chạy. Cúi xuống tìm cần gạt ghế lúc xe đang lăn bánh là lúc mắt rời khỏi đường.
Xe gia đình nhiều người lái chung càng dễ mắc lỗi này. Nhiều xe có nút nhớ vị trí ghế; xe không có thì mỗi lần đổi người lái, dành chút thời gian chỉnh lại từ đầu.
Quay lại sáng chủ nhật
Lần sau, chị Hạnh ngồi vào xe, chưa nổ máy: kéo ghế lên đến khi đạp hết phanh mà chân vẫn chùng, dựng lưng ghế, kéo tựa đầu lên ngang tai, chỉnh ba chiếc gương, thắt dây và kiểm tra đai chéo nằm giữa ngực trước khi rời sân nhà.
Danh sách việc cần làm:
- Đọc mục "ghế", "tựa đầu", "dây an toàn" trong sách hướng dẫn của xe mình.
- Chỉnh theo thứ tự ghế → lưng ghế → vô lăng → tựa đầu → gương → dây an toàn.
- Đổi người lái là chỉnh lại, không chỉnh khi xe đang chạy.
Trước chuyến xa nên xem thêm kinh nghiệm lái xe khi buồn ngủ, mệt mỏi. Hôm nào không muốn tự lái lên Hà Nội hay ra sân bay, có thể gọi Taxi Yên Mỹ: giá theo km công khai, chốt giá trước khi đi (bảng giá).
Nguồn tham khảo:
- Cổng TTĐT Chính phủ: Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, văn bản hợp nhất (PDF), khoản 2 Điều 10
- NHTSA: Seat Belt Safety
- Hyundai Owner's Manual (LX3 2026): Safety Precautions
- Kia Owner's Manual: Seats
- Mazda3 Owner's Manual: Seat Precautions
- AARP: How to adjust car mirrors to avoid blind spots
- Báo Thanh Niên: Cách chỉnh tư thế ngồi phù hợp khi điều khiển ô tô (28/3/2017)
- VnExpress: Chỉnh ghế, gương chiếu hậu và đánh lái đúng cách (11/11/2015)
